AI is niet alleen relevant voor techbedrijven maar ook voor lokale politiek! Daarom nodigde de gemeenteraad van Blaricum mij uit om op maandag 2 juni 2025 een sessie te leiden waarin raadsleden ontdekten wat AI voor hun werk kan betekenen. Burgemeester Barbara de Reijke opende de bijeenkomst met een korte toelichting op het belang van dit onderwerp voor de raad. De aanleiding was helder, de snelle ontwikkeling van AI en de invoering van de EU AI Act maken het noodzakelijk dat raadsleden begrijpen wat AI is, hoe het werkt en welke impact het kan hebben op lokaal beleid. Vanuit die noodzaak hadden Tosca de Jong, griffier van de gemeenteraad van Blaricum, en Berghauser Pont Academy deze interactieve sessie georganiseerd.

Hoe AI ons leven al beïnvloedt In plaats van te praten over abstracte theorie haalde ik voorbeelden aan uit de dagelijkse praktijk, zodat ook raadsleden die niets met technologie hebben meteen herkenden dat AI al overal is. Zo bespraken we hoe navigatiesystemen op de auto ons dagelijks van a naar b leiden, hoe spamfilters in onze mailbox voorkomen dat we overspoeld worden door ongewenste berichten en hoe streamingdiensten aanbevelingen doen op basis van voorkeuren. Door die herkenbare voorbeelden werd het voor iedereen duidelijk dat AI geen toekomstmuziek is maar nu al een rol speelt in ons leven. De deelnemers deelden eigen ervaringen en stelden vragen, waardoor de aanvankelijke terughoudendheid snel omsloeg in nieuwsgierigheid.

Inzicht met een beleidsnota: AI in actie Vervolgens gingen we praktisch aan de slag met een beleidsnota over de randvoorwaarden voor de herontwikkeling van de locatie van Tergooi. In kleine groepjes analyseerden de raadsleden fragmenten uit de nota en bepaalden in enkele minuten welke punten zij samengevat wilden hebben, welke ontwikkelingen hen opvielen en welke verschillen tussen de versies uit 2019 en 2023 het meeste impact hadden. Met een custom ChatGPT model dat ik speciaal hiervoor onwikkeld had, ervaarden de deelnemers hoe AI kan helpen bij het snel samenvatten, clusteren en vergelijken van grote hoeveelheden tekst. Voor velen was het resultaat verrassend praktisch, omdat onderdelen die anders weleens over het hoofd zouden worden gezien nu meteen inzichtelijk waren. Zo ontdekten raadsleden hoe een AI systeem snel hoofd- en bijzaken scheidt en tegelijkertijd wijst op risico signalering, zoals onvolledigheid of mogelijke vertekening.

Bouwstenen voor AI richtlijnen Na deze praktijkcasus doken we in de vraag welke waarden en richtlijnen belangrijk zijn voor Blaricum. Met input uit mijn op maat gemaakte werkboek ‘AI helder en praktisch voor de gemeenteraad van Blaricum’ bespraken we samen welke waarden richtinggevend moeten zijn: transparantie, menselijke controle, gelijkheid en privacy. Op basis van die waarden formuleerden de raadsleden in eerste lijnen enkele richtlijnen die de basis vormen voor lokale AI richtlijnen. We bespraken ook ethische dilemma’s, zoals bias in data of onterecht risico signalering bij kwetsbare groepen. De conclusie was dat duidelijke kaders en toezicht essentieel zijn voor een verantwoorde inzet.

“Ik heb op een duidelijk manier een heldere uitleg gekregen en ga veel oefenen in het toepassen van AI in mijn raadswerk.”

Van terughoudendheid naar vertrouwen Sommige raadsleden gaven toe dat ze vooraf sceptisch waren over de bruikbaarheid van AI, maar naarmate de dag vorderde groeide het vertrouwen. Een deelnemer zei, “Ik heb op een duidelijk manier een heldere uitleg gekregen en ga veel oefenen in het toepassen van AI in mijn raadswerk.” Deze feedback laat zien hoe belangrijk het is dat technische onderwerpen in begrijpelijke taal worden aangeboden. Door theorie, praktijkcasus en groepsdiscussie te combineren, kregen alle raadsleden inzicht in zowel de kansen als de aandachtspunten van AI.

Het belang van praktische handvatten en vervolg Tegen het einde van de sessie bleek dat er een sterke behoefte is aan een vervolg met meer praktische handvatten en extra oefening. De eerste stap is gezet, de gemeenteraad van Blaricum begrijpt nu beter wat AI kan betekenen, welke risico’s er zijn en welke waarden richtinggevende pijlers kunnen vormen. Nu is het zaak om deze vaart vast te houden zodat Blaricum proactief en verantwoord om kan gaan met de kansen die AI biedt.

Ben je ook een gemeente die graag wil ontdekken hoe AI concreet kan bijdragen aan betere besluitvorming en efficiënter beleid, met praktische handvatten en oefening op maat? Neem dan contact met mij op voor een vergelijkbare sessie en ontdek zelf hoe jouw raad sneller én verantwoord AI kan inzetten.